Zuma daagt opnieuw grondwettelijke orde uit

KAAPSTAD – Oud-president Zuma is maandag niet verschenen voor de onderzoekscommissie naar staatsplundering. Het Constitutionele Hof had Zuma eerder bevolen om voor de commissie van rechter Zondo te verschijnen, maar Zuma kwam dus niet opdagen. Dat melden verschillende Zuid-Afrikaanse media.

Deze stap volgt na veel drama tussen de Zondo-commissie en Zuma. In november 2020 verscheen Zuma wel voor de Zondo-commissie, maar liep hij weg voordat de onderzoekscommissie hem als getuige kon bevragen.

Daarop was Zondo, ook vicevoorzitter van het Constitutionele Hof, naar het Constitutionele Hof gestapt om Zuma te dwingen de vragen te beantwoorden. Bij de zitting van het Hof voerde Zuma aan dat hij het recht had om te zwijgen en dat Zondo niet neutraal kon zijn, omdat Zuma eerder een vriendschappelijke band met Zondo had. Het Hof veegde beide argumenten van tafel. Volgens het Hof heet Zuma geen recht tot zwijgen, omdat de Zondo-commissie namens het parlement een onderzoek uitvoert en niet overgaat tot strafrechtelijke vervolgingen. Om te voorkomen dat Zuma na de uitspraak nieuwe rechtsgronden zou aanvoeren, had het Hof een gedetailleerd bevel aan Zuma opgelegd.

Mocht Zuma niet verschijnen, dan kan het Hof overgaan tot arrestatie wegens minachting van het Hof.

Nu Zuma niet is komen opdagen, heeft Zondo het Constitutionele Hof gevraagd om een arrestatiebevel uit te reiken.

Dat Zuma niet verscheen, was nauwelijks een verrassing te noemen. In de dagen voor maandag begon het politieke landschap al in Zuma’s gunst te schuiven.

Zo bracht EFF-leider Julius Malema een hoogst opmerkelijk bezoek aan zijn “aartsvijand” Zuma in Nkandla. Waarover de twee spraken is nog altijd onduidelijk.

Hoewel Malema in het verleden een groot voorstander van de onderzoekscommissie was, is duidelijk dat de Zondo-commissie op steeds minder draagvlak van de EFF kan rekenen. Verschillende getuigen hebben namelijk leden van de EFF van corruptie en machtsmisbruik beschuldigd.

Ook vielen verschillende ANC-leden uit het kamp van Zuma en Magashule de Zondo-commissie aan. Zij beschuldigden Zondo van een heksenjacht op Zuma.

De parlementaire onderzoekscommissie werd in 2018 ingesteld om onderzoek te doen naar het plunderen en misbruiken van de overheidsfondsen door de Gupta-familie. Vanwege de goede contacten van de Guptas met Zuma zouden zij invloed hebben gehad op de benoeming van ministers en belangrijke ambtenaren. Daardoor zouden de Guptas een voorkeursbehandeling hebben gekregen bij veel aanbestedingen van de overheid.

Zuma is een van de laatste getuigen die de Zondo-commissie wil verhoren.

Foto: Oud-president Zuma (Bron: World Economic Forum / Eric Miller / Wikimedia Commons).