Afrikaans aan universiteiten verder afgewaardeerd

PRETORIA – De minister van Hoger Onderwijs waardeert het Afrikaans als onderwijstaal verder af. Dat blijkt volgens Maroela Media uit het voorgestelde taalbeleidsraamwerk voor openbare hogeronderwijsinstellingen.

Het nieuwe taalbeleidsraamwerk laat het idee van Afrikaans als primaire onderwijstaal aan universiteiten los, aangezien de positie van het Afrikaans niet langer behouden hoeft te blijven. Hoewel dit de huidige taalsituatie aan Zuid-Afrikaanse universiteiten weerspiegelt, is dit volgens AfriForum wel een verdere afwaardering van het Afrikaans als onderwijstaal in het hoger onderwijs.

Het Afrikaans is de afgelopen jaren als onderwijstaal al aan veel historisch Afrikaans-Nederlandstalige universiteiten in Zuid-Afrika verdwenen. Tot 2002 waren het Afrikaans en het Engels de primaire onderwijstalen voor het hoger onderwijs. Van de 30 universiteiten waren er zes Afrikaanstalig. Vijf van deze universiteiten gaven tot in de jaren 40 ook les in het Nederlands. In 2002 paste het ministerie van Onderwijs het beleid aan en bleef er ruimte voor twee Afrikaanstalige universiteiten over. Welke universiteiten dat moesten zijn, werd nooit vastgelegd. Hierdoor zijn uiteindelijk alle Afrikaanstalige universiteiten grotendeels verengelst, deels onder druk vanuit de politiek. Alleen op de Potchefstroomcampus van de Noordwes-Universiteit is Afrikaans nog de primaire onderwijstaal.

Vooral rond de verengelsing van de Universiteit Stellenbosch en de Universiteit van Zuid-Afrika is veel te doen geweest. Hoewel de Universiteit van Stellenbosch gelijk kreeg van het Constitutioneel Hof, is er nog steeds ophef over de benoeming van rechter Cameron (die de uitspraak van het Hof schreef) als kanselier van de Universiteit Stellenbosch. Er blijven geruchten ontstaan dat vicerector Wim de Villiers de post van kanselier al voor de uitspraak aan rechter Cameron had toegezegd.

Eerder dit jaar gaf het Hoogste Hof van Appèl in Bloemfontein AfriForum gelijk in een zaak tegen de Universiteit van Zuid-Afrika. Dat had volgens het Hof het Afrikaans onterecht afgeschaft als onderwijstaal. Per januari 2021 moet Unisa alle Afrikaanstalige vakken terug aanbieden. Unisa heeft tegen de uitspraak van het Appèlhof echter een voorlopige voorziening gevraagd bij het Constitutioneel Hof.

Met het voorgestelde taalbeleidsraamwerk zijn universiteiten niet langer verplicht om hun Afrikaanstalige onderwijsaanbod op peil te houden.

AfriForum zegt de inwerkingtreding van het voorgestelde taalbeleidsraamwerk te blijven monitoren.

Foto: Het Rooiplein, het hart van de Universiteit Stellenbosch (Bron: Lourie Pieterse / Wikimedia Commons).